КӨКСАРАЙ КОНТРРЕТТЕГІШІНІҢ ГИДРОТЕХНИКАЛЫҚ ҚҰРЫЛЫСТАРЫН САЛУДЫҢ ИНЖЕНЕРЛІК-ГЕОЛОГИЯЛЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫ ТУРАЛЫ
Авторлар
-
М. Оралсынкызы
Қазақ ұлттық су шаруашылығы және ирригация университеті, Тараз қ., Қазақстан
-
М.Н. Сенников
Қазақ ұлттық су шаруашылығы және ирригация университеті, Тараз қ., Қазақстан
-
С.К. Джолдасов
Қазақ ұлттық су шаруашылығы және ирригация университеті, Тараз қ., Қазақстан
-
М. Абдиров
Қазақ ұлттық су шаруашылығы және ирригация университеті, Тараз қ., Қазақстан
-
Н. Шорабаева
Шерхан Мұртаза атындағы Халықаралық Тараз университеті, Тараз, Қазақстан
- М.Т. Байжигитова Қазақ ұлттық су шаруашылығы және ирригация университеті, Тараз қ., Қазақстан
- П.М. Абдирова Қазақ ұлттық су шаруашылығы және ирригация университеті, Тараз қ., Қазақстан
DOI:
https://doi.org/10.55956/TISK1518Тірек сөздер:
инженерлік-геологиялық зерттеулер, Көксарай контрреттегіші, гидротехникалық құрылыстар, топырақтардың физика-механикалық қасиеттері, геотехникалық мониторинг, гидрогеологиялық жағдайлар, негіздердің тұрақтылығыАңдатпа
Мақала Сырдария өзені аңғарындағы су шаруашылығы маңызы жоғары нысандардың бірі болып табылатын Көксарай қарсы реттегішінің жобаланатын гидротехникалық құрылыстарының құрылыс алаңдарының инженерлік-геологиялық жағдайларын талдауға арналған. Жұмыста ауданның геоморфологиялық ерекшеліктері, стратиграфиясы, литологиялық құрамы, топырақтардың физика-механикалық қасиеттері, сондай-ақ жерасты суларының деңгейі мен режимі қарастырылған. Су тастау құрылыстары, бөгеттер мен каналдарды жобалау және салуға әсер ететін геологиялық және гидрогеологиялық факторларға кешенді бағалау жүргізілген. Инженерлік-геологиялық аудандастыруға және ықтимал тәуекелі бар учаскелерді – шөгуге бейім, ісінгіш және тұзданған топырақтарды – анықтауға ерекше назар аударылған. Зерттеу нәтижелері жобалық шешімдерді инженерлік тұрғыдан дұрыс негіздеуге және құрылыстардың экологиялық әрі техногендік тұрақтылығын арттыруға негіз болып табылады. Сонымен қатар мақалада болжанатын құрылыс алаңдары шегінде әртүрлі тереңдіктерден алынған топырақ үлгілерінің зертханалық зерттеу нәтижелері ұсынылған. Жерасты сулары деңгейінің маусымдық ауытқуларының ерекшеліктері және олардың құрылыстар негіздерінің тұрақтылығына әсері талданған. Жергілікті геологиялық жағдайлардың ерекшеліктерін ескере отырып, құрылыс алаңдарын инженерлік дайындау және негіздерді нығайту бойынша ұсыныстар берілген.
