СУЛЫ ЕРІТІНДІЛЕРДЕН МЫС ИОНДАРЫН СОРБЦИЯЛАУДА АҚБАҚАЙ КЕНІНЕН АЛЫНҒАН БАЙЫТУ ҚАЛДЫҚТАРЫ НЕГІЗІНДЕГІ СИЛИКОФОСФАТ СОРБЕНТІН БЕНТОНИТПЕН САЛЫСТЫРМАЛЫ ЗЕРТТЕУ
Авторлар
-
А.Қ. Қалымбет
Сәтбаев университеті, Алматы, Қазақстан
-
Ш.Н. Кубекова
Сәтбаев университеті, Алматы, Қазақстан
-
В.И. Капралова
Сәтбаев университеті, Алматы, Қазақстан
DOI:
https://doi.org/10.55956/DBHH4781Тірек сөздер:
силикофосфат сорбенті, өңдеу қалдықтары, бентонит, мыс катионы, сорбция, ерігіштік, механикалық беріктік, ауыр металдар, суды тазартуАңдатпа
Бұл мақалада алтын құрамды Ақбақай кен орнында кенді өңдеуден алынған қалдықтардан 20% ортофосфор қышқылымен өңдеу және кейіннен 600°C температурада күйдіру арқылы синтезделген модификацияланған силикофосфат сорбентін табиғи және жылумен өңделген бентонитпен салыстырғанда салыстырмалы бағалауы берілген. Ерігіштігі, механикалық беріктігі және мыс иондарының тепе-теңдік сорбциялық қабілеті сияқты негізгі көрсеткіштер анықталды. Ақбақай кен орнынан алынған силикофосфат сорбенті суда өте төмен ерігіштігін көрсетті (1,22%), бұл тұрақты коллоидты эмульсия түзу үшін белсенді түрде ыдырап кететін табиғи бентонитке қарағанда күрт қарама-қайшы келеді. Модификацияланған сорбент зерттелген концентрацияның барлық диапазонында Cu²⁺ жою тиімділігін айтарлықтай жоғары көрсетті. Бентониттің жоғары коллоидтылығы мен ерігіштігі оны суды тазартуда қолдануда шектесе, силикофосфат сорбенті өзінің құрылымдық тұтастығын және өнімділік сипаттамаларын сақтайды. Салыстырмалы талдау Ақбақайдың өнеркәсіптік қалдықтарынан алынған модификацияланған сорбентті ағынды суларды тазарту жүйелерінде қолданудың практикалық мүмкіндігін растайды.
