ГИПС ТҰТҚЫРЫНЫҢ БЕКУІ МЕН ҚАТУЫНА ОРТОФОСФОР ҚЫШҚЫЛЫНЫҢ ӘСЕРІ
Авторлар
- Н.К. Кожакулов М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті, Шымкент, Қазақстан
-
Б.Т. Копжасаров
М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті, Шымкент, Қазақстан
-
С.М. Моминова
М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті, Шымкент, Қазақстан
-
С.Т. Дуйсенбаева
Қазақ ұлттық су шаруашылығы және ирригация университеті, Тараз қ., Қазақстан
-
Г.Т. Копжасарова
М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті, Шымкент, Қазақстан
DOI:
https://doi.org/10.55956/WCIL8851Тірек сөздер:
ортофосфор қышқылы, гипс, су, ерітінді, гидрат, концентрация, тұтқыр, орнату, қатаю, кристалдарАңдатпа
Бұл мақалада ортофосфор қышқылының әртүрлі жағдайларда алынған тұтқырлардың бекуі мен қатайту процесіне әсер ету мүмкіндіктері қарастырылады. Әр түрлі концентрациядағы ортофосфор қышқылының гипс тұтқырының негізгі физика-механикалық қасиеттеріне әсері зерттелді. Жүргізілген зерттеулердің нәтижелері бойынша фосфор қышқылының ерітіндісінде кристалданатын кальций сульфаты жартылай гидратының гидратация жылдамдығы бақылау жартылай гидратының (судағы гидратация) гидратация жылдамдығынан әлдеқайда аз және ерітіндідегі қышқыл концентрациясына тәуелді екендігі анықталды. Бастапқы кезеңде жартылай гидраттың баяу ылғалдануы тән, бұл кристалдардың бетінде қаптамалардың пайда болу мүмкіндігін көрсетеді. Жүргізілген зерттеулер ортофосфор қышқылының сулы ерітінділерімен өңдеу кезінде жартылай сулы гипстің қайта кристалдануы ерітінді арқылы да, қатты фазада да жүреді, ал ерітіндіде жартылай гидраттың еруі және дигидрат кристалдарының түзілуі бір мезгілде жүреді деген қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
