ХИМИЯЛЫҚ ҚАУІПТІ ОБЪЕКТІНІҢ ЖҰМЫС ІСТЕУІМЕН БАЙЛАНЫСТЫ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДІ БАҒАЛАУДА ҚОРШАҒАН ОРТАНЫҢ ОСАЛДЫҚ КӨРСЕТКІШІНІҢ РӨЛІ

ХИМИЯЛЫҚ ҚАУІПТІ ОБЪЕКТІНІҢ ЖҰМЫС ІСТЕУІМЕН БАЙЛАНЫСТЫ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДІ БАҒАЛАУДА ҚОРШАҒАН ОРТАНЫҢ ОСАЛДЫҚ КӨРСЕТКІШІНІҢ РӨЛІ

Авторлар

  • С.С. Кудрявцев Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті, Қарағанды, Қазақстан
  • П.В. Емелин ЖШС «ДӨБҰАК БАО», Қарағанды, Қазақстан
  • М.Т. Курбанов Бұхара инженерлік-технологиялық институты, Бұхара, Өзбекстан Республикасы
  • А.А. Рахимберлина Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті, Қарағанды, Қазақстан

DOI:

https://doi.org/10.55956/GOFP1686

Тірек сөздер:

химиялық қауіпті объект, апаттық химиялық қауіпті зат, тәуекелді бағалау, экологиялық тәуекел, химиялық қауіпсіздік, экологиялық қауіпсіздік, өнеркәсіптік қауіпсіздік

Аңдатпа

Елді индустрияландырудың жоғары қарқыны химиялық қауіпті объектілері бар жұмыс істеп тұрған және жобаланатын кәсіпорындардың қоршаған ортаға қауіп-қатерін бағалауды ерекше өзекті етеді. Сонымен қатар, химиялық қауіпті объектідегі апаттың әсер ететін факторларынан қоршаған ортаның осалдығы қауіпті априорлық бағалау кезінде қолданылатын маңызды көрсеткіш болып табылады. Зерттеудің мақсаты химиялық қауіпті объектілердегі техногендік төтенше жағдайлардың әсер ететін факторларынан қоршаған ортаның осалдығын сипаттайтын көптеген критерийлік параметрлерді анықтау болып табылады. Зерттеуде сараптамалық бағалау әдісі қолданылды. Экологиялық тәуекел объектілері орналасқан жеріне қарай екі санатқа бөлінді: құрлықта және су ортасында. Жер учаскесі үшін химиялық қауіпті объектіден қоршаған ортаның осалдығын сипаттайтын кластерге 4 критерийлік параметр, ал су ортасы үшін ұқсас кластерге 5 критерийлік параметр кіреді. Сондай-ақ, сараптамалық зерттеу барысында осы кластерлердегі салмақ коэффициенттері бөлініп, олардың қоршаған орта объектілерінің осалдығына үлестік үлесі анықталды.

Автор туралы мәліметтер

А.А. Рахимберлина, Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті, Қарағанды, Қазақстан

докторант

Жүктеулер

Жарияланды

2025-12-30

Журналдың саны

Бөлім

Экологиялық технологиялар
Loading...