ОСНОВЫ БЕЗОПАСНОГО СТРОИТЕЛЬСТВА НА ДИНАМИЧЕСКИ РАЗЖИЖАЕМЫХ ГРУНТАХ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

Аңдатпа

Мақалада әлемдік жетістіктерді талдауға негізделген сейсмикалық әсерлер кезіндегі топырақтың сұйылту механизмінің физикалық принциптері ұсынылған. Топырақтың сұйылтылуына бейім аймақтар анықталды, соның ішінде Қазақстан Республикасындағы аудандар да бар. Қазақстандағы бірқатар учаскелердің геологиялық жағдайлары Ниигата префектурасындағы (Жапония) құрылыс жағдайларына ұқсастығы бойынша талданды. Онда топырақтың сұйылтылуын кешенді бағалаудың негізін құраған жойқын жер сілкінісі кезінде нақты жағдайдағы бақылаулар жүргізілді. Мақалада топырақтың сұйылтылуының ықтималдығын теориялық анықтау әдісінің негіздері және оны халықаралық стандарттардың талаптарын ескере отырып, заманауи түсіндіру ұсынылған. Топырақтың сұйылту мүмкіндігін шынайы бағалаудағы стандартты ену сынағының SPT (Standard Penetration Test), конус ену сынағының CPT/CPTu (Cone Penetration Test) және «Ығысу толқынының жылдамдығы» Vs (Shear Wave Velocity) әдісінің рөлі, сондай-ақ іс жүзінде қажетті осы әдістердің минималды үйлесімі бағаланады. Топырақтың динамикалық сұйылту кезінде қауіпсіз құрылысты қамтамасыз ету үшін іргетас нығайту әдістері мен іргетас түрлері ұсынылады.